ADR – alternatywa dla sporów sądowych

25/07/2014

Zamiast kosztochłonnych i długotrwałych postępowań sądowych – Unia Europejska promuje i wdraża – poprzez tzw. pakiet ADR – pozasądowe rozstrzyganie sporów. Współtworzą go dyrektywa o tej samej nazwie i rozporządzenie ODR, które będą miały zastosowanie w sporach konsumentów z przedsiębiorcami. Kraje członkowskie pierwszy z tych aktów prawnych mają obowiązek zaimplementować do swojego porządku prawnego do 9 lipca 2015 roku. Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych prace nad stworzeniem podmiotu ADR dla usług świadczonych w szeroko rozumianym sektorze finansowym, rozpoczęła rok przed wejściem tej ważnej regulacji w życie.

Dyrektywę ADR (Alternative Dispute Resolution) stosuje się do sporów dotyczących zobowiązań, wynikających z umów między firmami i konsumentami. Te pierwsze do platformy ADR przystępują dobrowolnie, zobowiązując się do podporządkowania zasadom rozwiązywania sporów. Z kolei ODR (Online Dispute Resolution) to punkt dostępu dla obu stron, dążących do takiego pozasądowego rozstrzygnięcia. Zawiera elektroniczny formularz, umożliwiający złożenie skargi i skierowanie jej do podmiotu ADR – właściwego dla danej branży.

KPF ogromną wagę przykłada do stosowania przez swoje firmy członkowskie Zasad Dobrych Praktyk w relacjach z klientami, monitorując praktyki biznesowe poprzez działanie Komisji Etyki czy poprzez coroczny obowiązek przeprowadzenia audytu etycznego. Funkcjonowanie Komisji Etyki przy KPF, już od wielu lat potwierdza między innymi zasadność istnienia pozasądowych metod rozstrzygania sporów. ADR korzystać powinien w części z doświadczeń Komisji Etyki. – Dążenie do porozumienia przy pomocy mniej kosztownego i krótszego niż sądowe postępowania, będącego jednocześnie wyrazem dobrej woli obu stron, doskonale wpisuje się w filozofię działania KPF – mówi Andrzej Roter, Dyrektor Generalny KPF.

Stąd inicjatywa Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych – organizacji samorządowej, zrzeszającej blisko 80 znaczących firm, działających na rynku finansowym, by powołać do życia branżowy ADR. Ze względu na wagę tego obszaru w działalności samorządowej KPF, Dyrektor Generalny powołał do życia Zespół roboczy ds. ADR, do którego zgłoszeni zostali eksperci i jednocześnie praktycy rynku finansowego takich sektorów jak pośrednictwo i doradztwo finansowe (ANG Spółdzielnia Doradców Kredytowych), zarządzanie wierzytelnościami (KRUK SA, EOS KSI Polska Sp. z o.o, EOS&Witoń Kancelaria Prawna Sp.k., Forum Debitum Sp. z o.o.), bankowy (Santander Consumer Bank SA), pożyczkowy (Axcess Financial Poland Sp. z o.o., Tempo Finanse Sp. z o.o., SMS Kredyt Holding SA). Odbyło się inauguracyjne posiedzenie Zespołu.

Rozważane są różne warianty ADR, wśród nich przystąpienie Członków KPF do istniejących branżowych podmiotów, które spełniają wymogi dyrektywy, a które mając pozytywne doświadczenia dobrze mogłyby służyć również przedsiębiorcom, skupionym w KPF – przyznaje drKrzysztof Grabowski, Doradca ds. Ładu Korporacyjnego, lider Zespołu roboczego ds. ADR. Do takich podmiotów, spełniających dobrze powyższe założenie można zaliczyć między innymi Arbitra Bankowego przy ZBP czy też Sąd Polubowny przy Komisji Nadzoru Finansowego.

Bardzo poważnie jest też rozważany wariant stworzenia nowego podmiotu, który z kolei mógłby pełniej odwoływać się do charakterystyki biznesowej i doświadczeń sektorowych przedsiębiorstw finansowych, reprezentowanych przez KPF. Jednym z rozważanych wariantów jest stworzenie ADR, który mógłby funkcjonować jako Sekcja Rynku Finansowego przy Radzie Arbitrażowej Federacji Konsumentów. Podczas posiedzenia przedyskutowano robocze propozycje rozwiązań szczegółowych, odnoszących się do formuły takiego organu, sposobów procedowania spraw przed ADR. Poddano pod dyskusję także kształt możliwej do wdrożenia procedury wszczęcia postępowania.

Dyrektywa ADR w wielu miejscach pozostawia państwom członkowskim swobodę w wyborze narzędzi, za pośrednictwem których nastąpi implementacja tego aktu prawnego. Ideą przewodnią jest jednak zapewnienie istnienia bezstronnych podmiotów ADR, które będą rozpatrywały spory konsumentów z przedsiębiorcami. W przypadku organu kolegialnego, bezsporność oznacza konieczność zapewnienia w podmiocie ADR takiej samej liczby przedstawicieli przedsiębiorców jak i przedstawicieli organizacji reprezentujących konsumentów – powiedział mec. Marcin Czugan, dyrektor Departamentu Prawno – Legislacyjnego KPF.

Członkowie Zespołu Roboczego przedyskutowali robocze założenia, wnosząc wiele uwag i wstępnych propozycji zmian. – Celem prac Zespołu jest stworzenie takiego modelu docelowego, który spełni trzy podstawowe cele: procedura będzie tania, krótka i efektywna. Dlatego prace, analizy i dyskusja będą trwały nadal – podsumował dr Krzysztof Grabowski. Kolejne spotkanie robocze, po zebraniu konkretnych uwag i propozycji, wypracowanych przez Członków Zespołu, zaplanowano na początek września 2014 roku.

Unia Europejska niezwykle poważnie traktuje alternatywne wobec sądowych metody rozstrzygania sporów, uznając je za szybsze, tańsze i bardziej przejrzyste dla konsumentów. Dlatego, dostrzegając potencjalne korzyści dla przedsiębiorstw finansowych z ich udziału w takim mechanizmie ADR, KPF do prac stara się zaangażować jak najszersze grono spośród swoich blisko 80 firm członkowskich.