– Polska jest jednym ze światowych liderów w dziedzinie technologii finansowych. To rzecz jasna przyciąga przestępców, którzy szukają nowych metod wyłudzania pieniędzy – mówi dr Piotr Majewski, Adiunkt, Instytut Ekonomii i Finansów, Uniwersytet WSB Merito w Toruniu. O lepszej ochronie klientów, a także o granicy odpowiedzialności instytucji finansowych za straty ponoszone w wyniku fraudów będą rozmawiać uczestnicy XVI Kongresu Antyfraudowego. Organizatorem wydarzenia jest ZPF.
Łukasz Pałka, ZPF: Jakie metody ataków na klientów instytucji finansowych najczęściej wybierają oszuści?
Dr Piotr Majewski, Adiunkt, Instytut Ekonomii i Finansów, Uniwersytet WSB Merito w Toruniu, Przewodniczący Rady Programowej Kongresu Antyfraudowego ZPF: Wyraźnie widać, że grupy przestępcze stawiają na wszelkiego rodzaju ataki socjotechniczne, których celem jest wyłudzenie albo środków pieniężnych, albo danych i haseł umożliwiających zlecanie transakcji z rachunków ofiar.
Ale to oczywiście nie jedyne metody – niezmiennie Polacy spotykają się ze znanymi od dawna próbami phishingu w mailach czy wiadomościach przesyłanych na smartfony.
Czy wzrost liczby fraudów to zjawisko specyficzne wyłącznie dla Polski?
Polska jest jednym ze światowych liderów w dziedzinie technologii finansowych. To rzecz jasna przyciąga przestępców, którzy szukają nowych metod wyłudzania pieniędzy.
Warto jednak zwrócić uwagę, że zjawisko fraudów nasila się we wszystkich krajach Europy, co widać po rosnącej wartości strat ponoszonych przez klientów i instytucje finansowe – potwierdzają to m.in. dane analityków FICO.
Co ciekawe, nie tylko banki zmagają się z nasilającym się problemem fraudów. Również w obszarze ubezpieczeń mamy do czynienia z nowymi metodami wyłudzeń. Np. próby oszustw coraz częściej dotyczą m.in. zgłaszania szkód dotyczących drogich rowerów elektrycznych, hulajnóg, elektroniki.
Wydaje się, że przy tak intensywnym rozwoju technologii tego rodzaju zagrożenia są nieuniknione?
Tak. Ale jednak łatwiej jest się przed nimi ochronić niż np. przed kradzieżą portfela z gotówką.
Kluczem jest znajomość podstawowych zasad bezpieczeństwa i metod stosowanych przez oszustów, a także ograniczone zaufanie – jeżeli ktoś oferuje 30 proc. zysku bez ryzyka, to przecież można być raczej pewnym, że mamy do czynienia z próbą oszustwa. Tylko nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę.
Czy to oznacza, że w walce z przestępcami instytucje finansowe powinny stawiać przede wszystkim na edukowanie klientów?
Ciągłe ostrzeganie przed zagrożeniami ze strony oszustów powinno zmniejszać problem wyłudzeń – dlatego tak ważne są wszelkiego rodzaju kampanie społeczne na temat bezpieczeństwa.
Ale to nie wszystko – branża finansowa powinna skupić się również na rozwijaniu narzędzi IT oraz współpracy międzysektorowej, by szybciej wyłapywać potencjalne ryzyka i nowe metody fraudów.
Tylko czy – z drugiej strony – nie zwalnia się w ten sposób z odpowiedzialności klientów za decyzje związane np. z wykonywanymi z własnej woli przelewami na rachunki oszustów?
Pytanie o granicę tej odpowiedzialności jest niezwykle istotne z punktu widzenia regulacji, o których będziemy rozmawiać podczas Kongresu Antyfraudowego. Jeżeli legislacja pójdzie zbyt daleko, to okaże się, że klient nie będzie odpowiadać za żaden ruch na swoim rachunku. I kto za to wówczas zapłaci? Bank? Pozostali klienci?
Gdzie zatem jest ta granica?
Jeżeli klient zostawi portfel na stole w restauracji i zostanie on ukradziony, to raczej nikt nie będzie obciążał odpowiedzialnością za to zdarzenie właściciela tego miejsca.
O tym, jak tę wydaje się podstawową zasadę przełożyć na świat bankowości elektronicznej, będziemy dyskutować podczas Kongresu, prezentując rozwiązania stosowane w innych krajach.
Warto zaznaczyć, że Kongres to wydarzenie, podczas którego spotykają się eksperci z wielu obszarów sektora finansowego. Jest to więc doskonała okazja do wymiany wiedzy i doświadczeń.
***
XVI edycja Kongresu Antyfraudowego odbędzie się 22 października 2025 r. w Warszawie. Organizatorem wydarzenia jest ZPF. Szczegóły oraz zapisy na stronie: https://zpf.pl/kongres-antyfraudowy/
