Zmiana przepisów postępowania cywilnego ograniczy pozytywne znaczenie EPU

29/04/2013

Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych zorganizowała w dniu 24 kwietnia 2013 roku w Warszawie Kongres poświęcony regulacjom prawnym z obszaru zarządzania wierzytelnościami. Program Kongresu obejmował między innymi debatę na temat zmian przepisów postępowania cywilnego, zawartych w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, przyjętym przez Sejm w dniu 22 marca 2013 r., po poprawkach Senatu, wniesionych na mocy uchwały tego organu w dniu 22 kwietnia 2013 r. Nowelizacja, tego najważniejszego z punktu widzenia procesu cywilnego aktu prawnego, wprowadza poważne zmiany w zakresie procedury Elektronicznego Postępowania Upominawczego, jak również w przepisach dotyczących zwykłego postępowania cywilnego.

Spośród najważniejszych z uchwalonych zmian w obszarze EPU, na jakie zwracano w trakcie debaty kongresowej, wskazać należy wykluczenie z dochodzenia przed e-sądem roszczeń, które stały się wymagalne w okresie dłuższym niż trzy lata przed datą wniesienia pozwu, a także wprowadzenie obowiązku wskazywania w pierwszym piśmie procesowym (tzw. e-pozwie) numeru PESEL lub NIP pozwanego będącego osobą fizyczną. Ustawa wprowadza możliwość skazania przez sąd na grzywnę stronę lub jej pełnomocnika, który w złej wierze lub wskutek niezachowania należytej staranności nieprawidłowo oznaczył dane stron procesu, o których mowa w art. 126 § 2 pkt 1 kpc i 50532 § 2 pkt 1 i 2 kpc.

Zaproszeni eksperci specjalizujący się w sprawach z zakresu dochodzenia wierzytelności dokonali oceny zaproponowanych zmian, również w kontekście konstytucyjnego prawa strony do sądu oraz zasady równości stron postępowania. Radca Prawny Maciej Panfil z Kancelarii Prawniczej Maciej Panfil i Partnerzy w swoim wystąpieniu wskazał na zagrożenia, wynikające z wprowadzania zmian legislacyjnych pod presją opinii, opartych na nieobiektywnych, a w pewnych aspektach nawet nierzetelnych publikacjach prasowych, krytykujących działanie Elektronicznego Postępowania Upominawczego, jako służącego wyłącznie nieuczciwym firmom dochodzącym nieistniejących i przedawnionych wierzytelności, dzięki podawaniu nieaktualnych adresów zamieszkania dłużników.

Przypadki opisywane w publikacjach prasowych są jednostkowe i dotyczą również dłużników, wobec których został wydany nakaz zapłaty nie w elektronicznym, ale w zwykłym postępowaniu upominawczym – podkreślił mec. Maciej Panfil.

Uczestnicy debaty kongresowej zwracali uwagę na pozytywne zarówno dla dłużnika jak i wierzyciela aspekty, wynikające z możliwości dochodzenia wierzytelności w Elektronicznym Postępowaniu Upominawczym, między innymi niższe koszty postępowania przed e-sądem, szybsze rozpatrywanie spraw w postępowaniu elektronicznym niż w postępowaniu zwykłym, odciążenie sądów rozstrzygających sprawy w postępowaniu zwykłym, w związku z kierowaniem przez wierzycieli spraw mniej skomplikowanych do postępowania elektronicznego. Wskazywali na statystyki, które jednoznacznie świadczą o znacznie wyższej wydajności e-sądu niż sądów tradycyjnych, a także niskim wskaźniku zaskarżalności nakazów wydawanych w Elektronicznym Postępowaniu Upominawczym. EPU jest bowiem pozytywną i merytoryczną odpowiedzią Ministerstwa Sprawiedliwości na powszechne zarzuty, stawiane od lat nadmiernie przewlekłym procedurom sądowym, związaną z tym erozją prawa, rosnącym zjawiskiem hazardu moralnego wśród przedsiębiorców i konsumentów, niskiemu poziomowi etyki zobowiązań w Polsce, wymuszanemu na rzetelnych kontrahentach kredytowi handlowemu przez ich nieuczciwych klientów.  Prelegenci podkreślali, że istotne problemy wymiaru sprawiedliwości, nie wynikają – jak jest to przedstawiane w informacjach prasowych – z działalności e-sądu, ale związane są z nieprawidłowym wykorzystywaniem innych instytucji, w tym instytucji doręczenia zastępczego. To w tym obszarze oczekiwać należałoby zmian i to byłoby remedium na zarzuty dziś stawiane EPU.

Uczestnicy Kongresu wskazali, iż przypadek zmian w przepisach, odnoszących się do EPU, przeprowadzonych w nadzwyczajnym trybie i tempie legislacyjnym pokazuje, jak ogromne jest nadal w Polsce ryzyko pogarszania się poczucia pewności obrotu, związane z możliwością dokonywania nagłych, nieuzasadnionych zmian w obowiązującym prawie, pod wpływem nie do końca sprawdzonych, aczkolwiek budzących emocje społeczne, przypadków odzyskiwania wierzytelności.

Elektroniczne Postępowanie Upominawcze okazało się ogromnym sukcesem Ministerstwa Sprawiedliwości i należy to podkreślać na każdym kroku. Dokonywanie zmian w tej procedurze w oparciu o doniesienia medialne, jednostkowe przypadki stwierdzonych nieprawidłowości, nie zawsze w pracy e-sądu, budzi zdecydowany sprzeciw środowiska wierzycieli zarówno pierwotnych jak i wtórnych skupionych w Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych, także biorących udział w Kongresie. Wdrożenie jakiejkolwiek regulacji do systemu prawnego winno być poprzedzone rzetelnymi, pogłębionymi analizami sytuacji oraz oceną skutków wprowadzenia danego aktu prawnego na rynek. Potrzeba jest nawiązania w tym obszarze do standardów obwiązujących w Unii Europejskiej, której przecież jesteśmy ważną częścią – wskazał Mec. Marcin Czugan, Radca Prawny KPF.

 

KONGRES REGULACJI W OBSZARZE ZARZĄDZANIA WIERZYTELNOŚCIAMI, cykliczny projekt, którego organizatorem jest Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, odbył się w dniu 24 kwietnia 2013 roku w Warszawie, z udziałem ponad 100 praktyków z szeroko rozumianego rynku zarządzania wierzytelnościami, wierzycieli pierwotnych i wtórnych, w tym z sektora bankowego, ubezpieczeniowego, funduszy sekturytyzacyjnych, leasingowego, telekomunikacyjnego, dostawców energii i innych produktów i usług masowych, windykacji, a także przedstawicieli organizacji samorządowych środowiska przedsiębiorstw finansowych, komorników.

 

KONTAKT: Marcin Czugan, Radca Prawny, e-mail: mczugan@zpf.pl