Komentarz eksperta

Przez lata relacje między sektorem finansowym a samorządami postrzegano dość technicznie. Bank obsługiwał rachunek gminy, ubezpieczyciel zabezpieczał majątek komunalny, firma doradcza pomagała przy emisji obligacji, a instytucja pożyczkowa lub windykacyjna pojawiała się tam, gdzie trzeba było uporządkować należności. Wszystko poprawnie, proceduralnie, zgodnie z ustawą i budżetem. Tyle, że dzisiaj taka definicja współpracy jest już zdecydowanie zbyt wąska. Samorząd nie jest wyłącznie klientem sektora finansowego – jest jednym z najważniejszych partnerów rozwojowych w kraju.

Przez lata sektor pożyczkowy i windykacyjny działał według prostego modelu: szybki wzrost portfela, agresywna sprzedaż, wysoki odzysk i maksymalizacja krótkoterminowego wyniku. Rynek to akceptował, dopóki działała koniunktura, finansowanie było tanie, a regulator poruszał się wolniej niż biznes.

Rok 2026 wyznacza moment, w którym świat biznesu ostatecznie zamyka etap ogólnych deklaracji dotyczących zrównoważonego rozwoju, przechodząc do ery konkretnych działań i twardych danych. Globalne zjawiska, takie jak zwrot polityczny w USA osłabiający zielone programy federalne czy pragmatyczne podejście krajów azjatyckich zorientowanych na eksport, wymusiły na firmach zmianę priorytetów. Dzisiaj sprawozdawczość ESG (Environmental, Social, Governance) jest stawiana na równi z raportowaniem finansowym, stając się realnym warunkiem przetrwania i rozwoju na rynku.

Zmieniające się regulacje, rosnąca rola technologii oraz wyzwania związane z efektywnym dochodzeniem należności to główne tematy dyskusji podczas XIV Kongres Regulacji Prawnych. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli sektora finansowego, prawników, ekspertów oraz reprezentantów instytucji publicznych, którzy wspólnie analizowali kierunek zmian w obszarze zarządzania wierzytelnościami i funkcjonowania systemu prawnego.

Najbliższe miesiące nie przyniosą odwrotu od ESG, lecz jego instytucjonalne utrwalenie. Możemy spodziewać się zmiany akcentów, a nie zmiany kierunku. Pomimo korekt legislacyjnych i przesunięć terminów raportowych, ESG coraz wyraźniej przestaje być kwestią deklaracji, a staje się elementem realnego zarządzania ryzykiem – szczególnie w sektorze finansowym.

Zwolennicy tzw. deregulacji, zadekretowanej Omnibusem I, zacierają ręce i mówią MAMY TO! Raportowanie ESG zostanie przesunięte o dwa lata, progi wpuszczające w obowiązek zostaną podniesione, zaawansowana atestacja sprawozdawczości ESG odroczona ad calendas grecas. Czyli SUKCES? W potocznym rozumieniu „tak”. Ale czy na pewno? Poniżej chcę rozwiać kilka mitów, które w sprawie zrównoważonego rozwoju narosły.

Zmiany klimatu przestały być oddaloną w czasie prognozą naukowców – stały się realnym zagrożeniem dla stabilności gospodarczej i funkcjonowania rynków finansowych. W coraz większym stopniu wpływają na wartość aktywów, decyzje inwestycyjne oraz koszty operacyjne. Dla instytucji finansowych – banków, funduszy inwestycyjnych i firm ubezpieczeniowych – oznacza to konieczność systemowego podejścia do zarządzania tym wyzwaniem.

Nie da się już udawać, że ESG to tylko raporty, tabelki i prezentacje o zrównoważonym rozwoju. W 2025 roku weszliśmy w etap, w którym ESG w końcu staje się częścią zarządzania ryzykiem, dokładnie takim samym elementem jak płynność, kredyt czy operacje. Powód? Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) uznał, że czynniki ESG mają realny wpływ na stabilność finansową instytucji.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii RP oficjalnie rozpoczęło prekonsultacje dotyczące transpozycji Dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD) do polskiego porządku prawnego. Ich celem jest zebranie opinii od przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i przedstawicieli branż na temat tego, jak przepisy powinny być wdrożone w praktyce, jakie wyzwania mogą się pojawić oraz jakie rozwiązania legislacyjne okażą się najbardziej efektywne.

Dynamiczny rozwój regulacji związanych ze zrównoważonym rozwojem oraz wzrost znaczenia czynników ESG powodują, że instytucje finansowe coraz częściej włączają narzędzia środowiskowe, takie jak analiza cyklu życia (LCA) oraz deklaracje środowiskowe wyrobu (EPD), do swoich procesów decyzyjnych. Artykuł omawia rolę LCA i EPD w ocenie ryzyka środowiskowego, zarządzaniu portfelem inwestycyjnym oraz tworzeniu strategii zgodnych z taksonomią UE i wytycznymi raportowania zrównoważonego rozwoju.